Voorwoord
Suriname staat vijftig jaar na de onafhankelijkheid voor een belangrijke opgave. De vraag is niet alleen hoe wij ons verleden blijven onderzoeken en bewaren, maar vooral hoe wij de kennis daarover benutten om te bouwen aan een sterke, verbonden en toekomstgerichte samenleving.
Historisch bewustzijn is daarbij geen doel op zichzelf. Het vormt een fundament voor goed onderwijs, wetenschappelijk onderzoek, cultureel zelfbewustzijn, democratisch burgerschap en duurzame sociaaleconomische ontwikkeling. Daarom zijn samenwerking en kennisdeling tussen overheid, onderwijs, wetenschap, erfgoedinstellingen, maatschappelijke organisaties, gemeenschappen en de Surinaamse diaspora essentieel.
Met dit beleidsprofiel presenteert het Nationaal Instituut voor Historisch Bewustzijn, Dialoog en Toekomstkracht (NIHDT) de hoofdlijnen van zijn Meerjarenbeleidsplan 2027–2030. Het document geeft een beknopt overzicht van de strategische koers, ambities, programmalijnen en samenwerkingsagenda van het instituut. Het laat zien hoe het NIHDT wil bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de nationale kennisinfrastructuur door onderzoek te stimuleren, erfgoed toegankelijk te maken, historisch bewustzijn te versterken en partners duurzaam met elkaar te verbinden.
Het NIHDT wil daarbij niet naast bestaande organisaties staan, maar juist samen met hen bouwen aan een sterker kennisecosysteem waarin ieders deskundigheid tot haar recht komt. Wij nodigen overheden, kennisinstellingen, erfgoedorganisaties, maatschappelijke partners, het bedrijfsleven en de Surinaamse diaspora van harte uit om deze ambitie gezamenlijk vorm te geven.
Want investeren in historisch bewustzijn is uiteindelijk investeren in de toekomst van Suriname.
Inleiding
Het NIHDT is opgericht vanuit de overtuiging dat kennis van de geschiedenis onmisbaar is voor de verdere ontwikkeling van Suriname. Historisch bewustzijn versterkt de democratische rechtsstaat, cultureel zelfbewustzijn, maatschappelijke verbondenheid en toekomstkracht.
Suriname beschikt over een rijk historisch en cultureel erfgoed, deskundige onderzoekers, archieven, musea, onderwijsinstellingen en een grote hoeveelheid kennis die binnen gemeenschappen van generatie op generatie wordt doorgegeven.
Tegelijkertijd zijn veel initiatieven nog versnipperd en afhankelijk van tijdelijke financiering of individuele inzet. Het NIHDT wil daarom bijdragen aan een duurzame nationale kennisinfrastructuur waarin onderzoek, onderwijs, erfgoed, archieven, publieksgeschiedenis, dialoog en internationale samenwerking structureel met elkaar worden verbonden.
Missie
Het NIHDT bevordert historisch bewustzijn, maatschappelijke dialoog en toekomstkracht door onderzoek erfgoed, educatie en samenwerking. Deze missie krijgt vorm door:
- de nationale kennisinfrastructuur verder uit te bouwen;
- onderzoek en kennisontwikkeling te stimuleren;
- historische bronnen en erfgoed toegankelijk te maken;
- publieke dialoog te bevorderen;
- kennis over het verleden te verbinden met actuele vraagstukken en de toekomst van Suriname.
Daarbij staat een brede en meerstemmige benadering van de Surinaamse geschiedenis centraal.
Bijzondere aandacht gaat uit naar het trans-Atlantische slavernijverleden en de doorwerking daarvan, de geschiedenis van inheemse volken en marrongemeenschappen, contractarbeid, migratie, koloniale ontwikkeling, onafhankelijkheid en het materiële en immateriële erfgoed van Suriname.
Visie
Het NIHDT ontwikkelt zich tot hét nationale kennis- en samenwerkingsinstituut dat kennis van het verleden verbindt met de maatschappelijke ontwikkeling en toekomst van Suriname.
Het instituut wil uitgroeien tot een herkenbaar en gezaghebbend platform waar onderzoek, onderwijs, erfgoed, publieksgeschiedenis en maatschappelijke dialoog samenkomen. Door kennis toegankelijk te maken en organisaties, gemeenschappen en deskundigen met elkaar te verbinden, draagt het NIHDT bij aan een samenleving die haar geschiedenis kent, daarvan leert en deze kennis benut om richting te geven aan haar toekomst.
Een verbindend kennisinstituut
Om deze missie te realiseren kiest het NIHDT nadrukkelijk voor een rol als nationaal kennis- en samenwerkingsinstituut. Het bouwt voort op de kracht van bestaande organisaties en brengt onderzoekers, onderwijsinstellingen, erfgoedorganisaties, archieven, overheden, gemeenschappen, de Surinaamse diaspora en internationale partners duurzaam met elkaar in verbinding.
Het NIHDT is geen museum, universiteit, archief, belangenorganisatie of uitvoeringsorganisatie die bestaande instellingen vervangt.
Het is een onafhankelijk nationaal kennis- en samenwerkingsinstituut dat bestaande initiatieven verbindt, gezamenlijke onderzoeks- en kennisprogramma's stimuleert, kennis toegankelijk maakt en de samenwerking tussen Suriname, de diaspora en internationale kennisnetwerken versterkt.
Juist deze verbindende rol vormt de meerwaarde van het instituut.
Vraagstukken rond historisch bewustzijn, erfgoed, het slavernij- en koloniale verleden en toekomstgerichte kennisontwikkeling kunnen niet door één organisatie alleen worden opgepakt. Zij vragen om duurzame samenwerking tussen wetenschap, overheid, onderwijs, cultuur, organisaties uit de samenleving en gemeenschappen.
Het NIHDT kiest daarom nadrukkelijk voor samenwerking boven concurrentie. Iedere organisatie behoudt haar eigen rol, deskundigheid en verantwoordelijkheid. Het NIHDT verbindt deze kwaliteiten binnen een gezamenlijk kennisecosysteem, waarin iedere partner vanuit de eigen expertise bijdraagt aan een meerstemmig en samenhangend verhaal van Suriname.
Strategische doelen 2027–2030
Vanuit deze missie en positionering richt het NIHDT zich in de beleidsperiode 2027–2030 op zes strategische doelen. Deze vormen gezamenlijk het kader voor alle programma's en activiteiten van het instituut.
1) De nationale kennisinfrastructuur versterken.
2) Historisch bewustzijn vergroten.
3) Onderzoek en kennisontwikkeling stimuleren.
4) Erfgoed behouden en ontsluiten.
5) Onderwijs en educatie versterken.
6) Internationale samenwerking uitbreiden.
Zes programmalijnen
De strategische doelen worden vertaald in zes samenhangende programmalijnen. Binnen deze programmalijnen werkt het NIHDT samen met nationale en internationale partners aan onderzoek, onderwijs, erfgoed, publieksgeschiedenis, dialoog en internationale samenwerking.
- Onderzoek & Wetenschap
- Onderwijs & Educatie
- Erfgoed & Museale ontwikkeling
- Publiek, Communicatie & Kennisdeling
- Dialoog & Samenleving
- Internationale Samenwerking
Drie strategische kennisinstrumenten
Om deze programmalijnen duurzaam te ondersteunen ontwikkelt het NIHDT drie strategische kennisinstrumenten. Zij versterken de nationale kennisinfrastructuur en vormen blijvende bouwstenen voor onderzoek, onderwijs, erfgoed en beleidsontwikkeling.
Nationale Kennisagenda Historisch Bewustzijn Brengt kennislacunes, onderzoeksvragen en behoeften uit wetenschap en samenleving bijeen en ondersteunt samenwerking en maatschappelijke toepassing van kennis.
Nationale Canon van Suriname Ontwikkeld in samenwerking met de betrokken ministeries en andere partners als een inclusief en wetenschappelijk onderbouwd referentiekader voor de geschiedenis van Suriname.
Monitor Historisch Bewustzijn Suriname Brengt periodiek de ontwikkeling van historisch bewustzijn in beeld en ondersteunt onderwijs, onderzoek, erfgoedbeleid en beleidsontwikkeling.
Wat betekent dit in de praktijk?
De ambities uit dit beleidsprofiel krijgen betekenis in de dagelijkse praktijk. De onderstaande voorbeelden laten zien hoe het NIHDT wil bijdragen aan onderwijs, onderzoek en erfgoed in verschillende delen van Suriname.
Een leerling in Nickerie moet niet alleen kennis opdoen van de slavernij en de bredere geschiedenis van Suriname, maar ook begrijpen hoe verschillende bevolkingsgroepen hier samenkwamen en hoe die geschiedenis het samenleven van vandaag heeft gevormd.
Een leerkracht in Brokopondo moet kunnen beschikken over betrouwbaar lesmateriaal en digitale bronnen waarin de mondeling overgeleverde geschiedenis, talen, tradities en verhalen uit de eigen regio zijn vastgelegd en toegankelijk gemaakt.
Een onderzoeker in Paramaribo moet gemakkelijker toegang krijgen tot historische bronnen, kennisnetwerken en samenwerkingspartners in Suriname en daarbuiten.
Een Surinamer in de diaspora moet toegang kunnen krijgen tot familiegeschiedenissen, archieven, oral history en digitale erfgoedcollecties die de band met Suriname en de eigen herkomst versterken.
Tegelijkertijd wil het NIHDT de kennis, ervaringen en internationale netwerken binnen de diaspora actief betrekken bij onderzoek, onderwijs, erfgoed en kennisontwikkeling in Suriname.
Deze voorbeelden laten zien dat het NIHDT niet alleen kennis wil ontwikkelen, maar deze ook bruikbaar wil maken voor onderwijs, onderzoek, erfgoed, beleid en uiteindelijk de samenleving.
Samenwerking met partners
De uitvoering van deze ambities vraagt om een breed netwerk van partners. Geen enkele organisatie kan deze opgave alleen realiseren. Daarom kiest het NIHDT nadrukkelijk voor duurzame samenwerking.
Het instituut werkt samen aan:
- gezamenlijk onderzoek;
- digitalisering van archieven en collecties;
- educatieve programma's;
- oral history;
- publieksactiviteiten;
- talentontwikkeling;
- internationale kennisuitwisseling;
- gezamenlijke fondsenwerving.
Samenwerking vindt plaats vanuit gelijkwaardigheid, wederkerigheid, inhoudelijke onafhankelijkheid en duidelijke afspraken over rollen, verantwoordelijkheden en resultaten.
Organisatie en uitvoering
Om deze ambities daadwerkelijk te realiseren wordt het NIHDT in de periode 2027–2030 gefaseerd uitgebouwd.
- 2027–2028 : Opbouw & fundament (inrichting van de organisatie, governance, basisvoorzieningen en partnerschappen).
- 2029: Professionalisering en verdieping (uitbreiding en kwaliteitsversterking, van programma’s en samenwerking).
- 2030: Verankering en duurzame impact (institutionele verankering, maatschappelijke impact, evaluatie en voorbereiding van de volgende beleidsperiode).
De uitvoering is mede afhankelijk van structurele financiering, partnerbijdragen, projectmedewerkers, externe deskundigen en aanvullende projectfinanciering. De jaarlijkse Uitvoeringsagenda, prestatieindicatoren en periodieke evaluaties ondersteunen de monitoring en bijsturing.
Ambitie voor 2030
Aan het einde van de beleidsperiode is het NIHDT uitgegroeid tot hét nationale kennis- en samenwerkingsinstituut dat historisch bewustzijn inzet als fundament voor de maatschappelijke ontwikkeling en toekomst van Suriname.
Suriname beschikt dan over:
- een versterkte nationale kennisinfrastructuur;
- duurzame nationale en internationale partnerschappen;
- beter toegankelijke archieven en erfgoedcollecties;
- eigentijdse educatieve programma's;
- een Nationale Kennisagenda Historisch Bewustzijn;
- een Nationale Canon van Suriname;
- een Monitor Historisch Bewustzijn Suriname;
- een nieuwe generatie onderzoekers, docenten, erfgoedprofessionals en jongeren die kennis ontwikkelen en doorgeven.
Uitnodiging tot samenwerking
Het realiseren van deze ambitie vraagt om gezamenlijke verantwoordelijkheid. Daarom nodigt het NIHDT overheden, onderwijs- en kennisinstellingen, archieven, musea, erfgoedorganisaties, maatschappelijke organisaties, gemeenschappen, het bedrijfsleven, de Surinaamse diaspora en internationale partners uit om gezamenlijk te investeren in een sterke nationale kennisinfrastructuur.
Slotbeschouwing
Bouwen aan een gedeeld historisch bewustzijn Elke samenleving wordt gevormd door de verhalen die zij over zichzelf vertelt. Wanneer die verhalen onvolledig zijn, of hoofdzakelijk door anderen worden bepaald, verliest een samenleving niet alleen zicht op haar verleden, maar ook op haar toekomst. Historisch bewustzijn is daarom geen luxe voor historici of musea, maar een voorwaarde voor een samenleving die begrijpt waar zij vandaan komt, hoe zij is gevormd en welke richting zij wil inslaan.
Suriname beschikt over een uitzonderlijke geschiedenis. Een geschiedenis van inheemse beschavingen, slavernij en verzet, contractarbeid, migratie, culturele ontmoeting, onafhankelijkheid en voortdurende ontwikkeling. Juist deze veelstemmigheid maakt ons land uniek. Zij vraagt om blijvende studie, documentatie, dialoog en overdracht aan nieuwe generaties.
Het NIHDT wil daaraan bijdragen. Niet door alle antwoorden zelf te geven, maar door mensen, kennis en organisaties met elkaar te verbinden. Zo ontstaat stap voor stap een duurzame kennisinfrastructuur die niet alleen het verleden bewaart, maar ook richting geeft aan de toekomst.
Geen enkele instelling kan deze opdracht alleen vervullen.
Historisch bewustzijn groeit wanneer onderzoekers, docenten, archieven, musea, overheden, gemeenschappen en maatschappelijke organisaties elkaar weten te vinden in een gezamenlijke opdracht en verantwoordelijkheid.
Wij zijn erfgenamen van het verleden, maar bovenal de voorouders van de toekomst. Wat wij vandaag onderzoeken, bewaren en doorgeven, bepaalt wat volgende generaties over zichzelf zullen weten.
Het verleden kunnen wij niet veranderen. De betekenis die wij eraan geven wel. En juist daarin ligt de sleutel tot de toekomst.
Samen bouwen aan historisch bewustzijn Het verleden begrijpen.
Het heden verbinden.
De toekomst versterken.
Bestuur NIHDT Paramaribo, Suriname https://www.nihdt.sr – info@nihdt.sr – +597 8660235